“Cena przetrwania? SB wobec Tygodnika Powszechnego”, Roman Graczyk

22.05.2011 
Kategoria: Graczyk Roman, Czerwone i Czarne, spotkanie, książka, autor

“Cena przetrwania? SB wobec Tygodnika Powszechnego”; Roman Graczyk; Wyd. Czerwone i Czarne (2011) :: Roman Graczyk i Sebastian Rybarczyk (Fundacja Projekt Łódź), 4 maja 2011, Łódź, Śródmiejskie Forum Kultury; @YT.

To książka, która wzbudziła głośną dyskusję, zanim jeszcze ukazała się na rynku, po tym, jak Wydawnictwo Znak zrezygnowało z jej wydania. Pokazuje udane i nieudane werbunki SB w środowisku „Tygodnika Powszechnego” i w samej redakcji. Autor Roman Graczyk dokonał rzetelnej analizy materiałów archiwalnych. W tej książce nie ma uproszczonych interpretacji. Graczyk wyważa historyczne racje: w czasach PRL-u „Tygodnik Powszechny” miał momenty heroiczne, ale był też czas, gdy szedł na kompromisy z komunistyczną władzą. Opisuje ludzi niezłomnych w środowisku „Tygodnika Powszechnego”, ale też tych, których SB złamało, i zgodzili się na współpracę. Autor wychodzi z założenia, że ta działalność nie powinna zostać przemilczana, i domaga się otwartej, publicznej debaty.

Dlatego też narracja książki ma charakter niezwykle szczegółowy, oparty w każdym przypadku na dokładnej kwerendzie zasobów archiwalnych. Każdy przypadek opisany przez Graczyka, jeśli chodzi zarówno o osoby, które zdecydowały się pójść na współpracę z bezpieką, jak i o te, które oparły się temu procederowi, jest potwierdzany przez cytaty z dokumentów.

Graczyk nie ucieka także od ukazywania szerokiego kontekstu czasów, w których rozgrywa się cała historia “Tygodnika Powszechnego”, ukazuje przy tym szeroką znajomość realiów obyczajowych, które zawsze należy brać pod uwagę przy każdym badaniu historycznym.

Cztery rozdziały książki poświęcone są postaciom wyjątkowym, wobec których istnieje wiele wątpliwości, że w swoich kontaktach z bezpieką posunęły się zdecydowanie za daleko i były wyraźnie uległe, ale wobec których też z drugiej strony nie można z czystym sumieniem zastosować kategorii tajnych współpracowników. Do tych osób, najbardziej zresztą obok Jerzego Turowicza znanych w “Tygodniku Powszechnym”, należą: Halina Bortnowska, Stefan Wilkanowicz, Marek Skwarnicki i Mieczysław Pszon.

CENA PRZETRWANIA? SB WOBEC TYGODNIKA POWSZECHNEGO
Roman Graczyk


GDZIE KUPIĆ?
::: Wyd. Czerwone i Czarne
::: Selkar.pl
::: Nokaut.pl
::: Allegro.pl

Roman Graczyk (ur. 1958) – historyk i publicysta. Studiował dziennikarstwo i nauki polityczne na Uniwersytecie Jagiellońskim. Przed 1989 rokiem współpracował z prasą podziemną, m.in. studenckim pismem “Aplauz” w 1981 roku, a po stanie wojennym z “Bez Dekretu”, a także z emigracyjnym paryskim “Kontaktem”. W latach 1984 – 1991 był dziennikarzem “Tygodnika Powszechnego”. Później, w okresie 1991 – 1993 pracował w Polskim Radiu Kraków jako zastępca dyrektora (którym był wówczas Bronisław Wildstein – wcześniej redaktor paryskiego “Kontaktu”). Od 1993 roku był publicystą “Gazety Wyborczej”. W latach 1997 – 1998 pełnił funkcję sekretarza redakcji krakowskiej. Zajmował się komentowaniem bieżących wydarzeń politycznych, jak również tematyką kościelną oraz historią PRL-u, w tym także problematyką lustracji. W 2005 roku opuścił zespół “Gazety Wyborczej”. Twierdzi, że został zmuszony do odejścia, ponieważ skrytykował sposób, w jaki w “Gazecie Wyborczej” omawiano temat lustracji. 31 maja 2006 roku w “Rzeczpospolitej” opublikował artykuł pt. “Co jest lepsze niż prawda?”, w którym poparł lustrację i opowiedział się za otwarciem dawnych archiwów SB, krytykując antylustracyjną linię “Gazety Wyborczej” (także swoje własne wcześniejsze poglądy w tej sprawie). W 2007 roku opublikował poświęconą lustracji książkę “Tropem SB. Jak czytać teczki”. Podpisał się również pod listem otwartym dziennikarzy, którzy zgłosili gotowość złożenia oświadczeń lustracyjnych. Obecnie jest pracownikiem krakowskiego oddziału IPN-u oraz niezależnym publicystą. Teksty jego autorstwa ukazują się m.in. w “Tygodniku Powszechnym”. Jest również stałym felietonistą portalu Interia.pl.

(nw)

Linki:

:: Roman Graczyk - Interia.pl
:: Roman Graczyk - Salon24.pl
:: Roman Graczyk - “Cena przetrwania?” - Salon24.pl
:: Roman Graczyk - Encyklopedia Solidarności
:: Roman Graczyk - Wikipedia

:: Wydawnictwo Czerwone i Czarne

Komentarze

Dodaj komentarz: