Historia filozofii po góralsku; ks. Józef Tischner

9.05.2008 
Kategoria: Tischner Józef, film, książka, Znak


Księgarnia…

…Allegro

:: Historia filozofii po góralsku; ks. Józef Tischner; Wyd. Znak (02.05.2008).
:: Twarze Łopusznej (brudnopis filmu). Film zrealizowany dla “Tischnerówki” Muzeum Pamięci ks. Józefa Tischnera przy GOK w Łopusznej. Scenariusz Beata Dzianowicz i Łukasz Tischner, zdjęcia Dariusz Szymura, reżyseria i montaż Beata Dzianowicz. Powyżej część I filmu. Poniżej zobacz wszystkie cztery części…

Ks. Józef Tischner twierdzi, że na początku „wsędy byli górole”, a ci, których zwykło się uważać za Greków, to górale, co „udawali Greka”, jak np. Jędrek Chmura z Pyzówki omyłkowo zwany Heraklitem z Efezu. W pełnych humoru filozoficznych felietonach, będących równocześnie arcydziełem stylu i myślowej precyzji, ks. Tischner nadzwyczaj trafnie przełożył systemy pierwszych filozofów na język i odczuwanie podhalańskich górali. Filozofia po góralsku może okazać się niezbędną pomocą dla studentów filozofii, dla innych źródłem radości i intelektualnej zabawy w najlepszym gatunku.

Ks. Józef Tischner urodził się w 1931 roku w Starym Sączu. Dzieciństwo i młodość spędził w Łopusznej. W czasie wojny Tischnerowie przebywali w Rabie Wyżnej, a później w Rogoźniku. Józef Tischner gimnazjum ukończył w Nowym Targu. W 1945 przyjęto go do gimnazjum w Nowym Targu, gdzie cztery lata później zdał tzw. dużą maturę. W maju 1950 roku wstąpił do Seminarium Duchownego przy ul. Podzamcze w Krakowie. Studiował na Wydziale Teologicznym Uniwersytetu Jagiellońskiego. Święcenia kapłańskie przyjął w 1955 roku. Podjął studia na Wydziale Filozofii Chrześcijańskiej Akademii Teologii Katolickiej w Warszawie (1955-1957). Po powrocie do Krakowa kontynuował je na Wydziale Historyczno-Filozoficznym UJ (1957-1959). Równocześnie pracował jako wikariusz w parafii św. Mikołaja w Chrzanowie (1957-1959) i parafii św. Kazimierza w Krakowie (1959-1963). W 1963 obronił doktorat u prof. Romana Ingardena na UJ. Od 1963 roku wykładał filozofię w Wyższym Seminarium Duchownym (od 1981 - Papieskiej Akademii Teologicznej) w Krakowie. Habilitował się w 1974 roku. W tym czasie współpracował już intensywnie z „Tygodnikiem Powszechnym” i miesięcznikiem „Znak”. Pełnił obowiązki duszpasterza krakowskiej inteligencji, którą gromadziły jego głośne „trzynastki” w kościele św. Anny. W l. 70. i 80. włączył się w ruch niezależnych inicjatyw kulturalnych. Od 1980 wykładał filozofię dramatu w Państwowej Wyższej Szkole Teatralnej w Krakowie oraz filozofię na Wydziale Filologicznym UJ. Z ruchem „Solidarności” związał się od początku jego powstania; 19 X 1980 wygłosił w Katedrze Wawelskiej głośną homilię do przywódców NSZZ „Solidarność”, która dała początek Etyce solidarności. Równocześnie współtworzył Wydział Filozoficzny PAT (1981), pełnił funkcję jego dziekana, a od 1985 był profesorem nadzwyczajnym tej uczelni. Współzałożyciel (wraz z Hansem-Georgiem Gadamerem i Krzysztofem Michalskim) i prezydent Instytutu Nauk o Człowieku w Wiedniu (1981), wielokrotnie uczestniczył w organizowanych przez Instytut spotkaniach intelektualistów z Janem Pawłem II w Castel Gandolfo. Doktor honoris causa Uniwersytetu Łódzkiego i Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Krakowie. Laureat wielu nagród m.in. im. Jurzykowskiego (1988), Pen Clubu (1993), im. K. Pruszyńskiego (1993). Kawaler Orderu Orła Białego (1999).

Autor wielu książek, w tym dzieł filozoficznych, zbiorów szkiców i esejów poświęconych problematyce filozoficznej, społecznej i religijnej, tomów rozmów. Szczególne miejsce w jego twórczości zajmują utwory pisane stylizowaną gwarą podhalańską, z których najbardziej znanym jest nawiązująca do tradycji góralskiej gawędy Historia filozofii po góralsku (1997). W ostatnich latach życia ciężko zachorował na raka krtani. Kolejne operacje pozbawiły go możliwości mówienia. Mimo to prawie do ostatniej chwili wciąż pisał; z tego czasu pochodzą przejmujące teksty o Bożym Miłosierdziu. Zmarł w 2000 roku w Krakowie. Pochowany został w Łopusznej.

Linki:
:: Tischner.pl
:: Fundacja Instytut Myśli Józefa Tischnera
:: Dni Tischnerowskie 2008

:: Józef Tischner - Wikipedia (pl)
:: Wydawnictwa Znak

Komentarze

Dodaj komentarz: